Dynamic Variation:
Norway Now
Choose Language
Norway Now
This social element is not currently supported on the China site. This warning will not show on the front end.
Search
Langahorgi, Voss Langahorgi, Voss
Credits
Langahorgi, Voss.
Photo: Tadas Dziautas / visitnorway.com
Campaign
Partner

Norweski styl życia

Równość, wolność i... wafle. Kuchnia, tradycje i styl życia mieszkańców kraju położonego na obrzeżach Europy mogą wydawać się specyficzne. Mamy nadzieję, że dzięki tej stronie dowiesz się choć kilku użytecznych informacji.

Przewodnik od A do Z po norweskim stylu życia

Allemannsretten

W Norwegii spędzanie czasu na nieogrodzonych terenach nie tylko nie jest zabronione, jest aktywnie propagowane jako „przyjemna, zdrowa aktywność, która jest na dodatek bezpieczna na środowiska i bardzo ważna dla naszego dobrego samopoczucia”. Niech Cię nie zdziwi fakt, że ten cytat pochodzi z autentycznego dokumentu prawnego, a dokładnie z Ustawy o Rekreacji na Świeżym Powietrzu, potocznie nazywanej „prawem wszystkich ludzi” (Allemannsretten), przyjętej w 1957 r. Więcej na temat prawa dostępu.

Basehopping

To sport znany u nas jako „base jumping”, polegający na skokach spadochronowych z budynków lub klifów. To prawda, że norweskie góry nie należą do najwyższych. Nadrabiają jednak pięknem — zaśnieżone szczyty wyłaniające się z morskiej toni i pionowe klify sięgającymi 1000 metrów sprawiają niesamowite wrażenie. Innymi słowy: to tutaj znajdziesz najlepsze na świecie miejsca do uprawiania sportów ekstremalnych, m. in. base jumping. Potrzebujesz dowodu? Obejrzyj poniższy panoramiczny film wideo, ukazujący tzw. „windsuit jump”.

Koktajl

Popularne są obecnie koktajle podawane na nowe innowacyjne sposoby, norweski bar otwarto nawet w Tokio. Większość Norwegów zamawiając trunek w barze wybiera jednak piwo. W ciągu ostatnich kilku lat powstało wiele małych zakładów browarniczych, które wprowadziły na rynek dziesiątki nowych piwa.

Dugnad

W Norwegii kiedy trzeba coś zrobić, bardzo często do działania wkracza tzw. „dugnad”. To słowo odnosi się do grupowych prac wolontaryjnych, a także towarzyszącego im ducha wspólnotowego.

Energi

Najważniejsze źródło dochodów kraju. Pod koniec lat 60. XX wieku w norweskich wodach odkryto duże pokłady oleju. Władze Norwegii mądrze ulokowały narodowe zarobki, zapewniając państwu opiekę socjalną, zdrowotną na światowym poziomie, solidne pensje minimalne i rozsądne godziny pracy, dzięki czemu utrzymujemy się w czołówce rankingów najlepszych do mieszkania krajów.

Fårikål

Wielu tubylców zapytanych o typowe norweskie danie wskaże „fårikål”, co dosłownie oznacza „owca w kapuście”. Każdej jesieni w wielu tutejszych gospodarstwach przyrządza się jagnięcinę lub baraninę z kapustą i całymi ziarnami pieprzu, podawaną z dodatkiem ziemniaków.

Geitost

W języku norweskim jest słowo określające wszystko, co można położyć na chleb. To słowo to „pålegg”. Jednym z najbardziej popularnych dodatków do chleba, a zarazem jednym z najbardziej charakterystycznych wyznaczników norweskiej tożsamości narodowej jest brązowy ser serwatkowy, szczególnie ten wyrabiany z koziego mleka (geitost). W smaku jest podobny do karmelu ze szczyptą ostrości. Spróbuj!

Hjerteformede vafler

Wafle w kształcie serc. Podczas wizyty u babci Norwegowie oczekują wafli. Wafle są tutaj uważany za element łączący ludzi — są obecne na spotkaniu po mszy w kościele, na pchlim targu lub podczas wizyty sąsiedzkiej. Norweskie wafle są miękkie i uformowane w kształt serca — nikt nie słyszał o waflach w kształcie kwadratu.

Ideologi

Czyli „ideologia”. Po II wojnie światowej partia social-demokratyczna odegrała kluczową rolę w odbudowie Norwegii, a prawa pracownicze stały się priorytetem. Dziś w Norwegii dzień pracy jest krótszy, ale w życiu zawodowym uczestniczą kobiety i mężczyźni. Powodem do dumy jest struktura życia zawodowego, szefowie jedzą lunch wspólnie ze swoimi pracownikami, a ważni politycy jeżdżą do pracy rowerem.

Janteloven

„Nie myśl, że jesteś kimś wyjątkowym, ani że jesteś lepszy od nas” — to zasada sformułowana w tzw. „prawie Jante”, stworzonym przez norweskiego pisarza Aksela Sandemose w 1993 r. mówiąca o Skandynawskim poczuciu skromności i niechęci do wyróżniania się swoimi osiągnięciami. Niestety współcześnie nie wszyscy go przestrzegają.

Kos

„Kos” czyli przytulność/bliskość to jedno z najważniejszych słów definiujących norweską mentalność. Często nieprzyjemna pogoda zmusza do umilenia sobie czasu spędzonego w domu. Ciepły koc, świeżo upieczone ciasto, świece i voila! Oto właśnie „kos”.

Lavvo

Lavvo to tradycyjny tymczasowy „dom” konstruowany przez ludność Lapończyków, przypominający tipi budowane przez rdzennych Amerykanów. Lapończycy, którzy prowadzą koczownicy tryb życia, podążając za swoimi stadami reniferów przez płaskowyż Finnmark na Dalekiej Północy, ciągle używają lavvo.

Metal

To, obok paliw kopalnych i łososia, nasze główne źródło eksportu. Norweska muzyka metalowa jest mroczna, tak jak nasze mroźne zimy.  Wpływowe zespoły takie jak Empreror, Mayhem, Burzum, Gorgoroth, Enslaved and Darkthrone wyznaczyły kierunek rozwoju muzyki metalowej na rodzimej undergroundowej scenie muzycznej i kulturalnej.

Nerder

— oznacza „nerda” czyli dziwaka, kogoś mającego świra na punkcie czegoś. W Norwegii gatunek fantasy cieszy się ogromną popularnością, być może za sprawą spuścizny po Wikingach. Przed premierą filmu „Władca pierścieni” na początku XXI w. tereny przed kinami okupowały gromady przebranych za elfy i hobbity fanów, którzy nie chcieli przegapić biletów. Obecnie coraz więcej ludzi identyfikuje się z licznymi subkulturami: fanów gier komputerowych, viking metalu, czy ludzi przebierających się za postaci z gier lub filmów s-fi (cosplaying).

Weekendy „ovale”

Norwegowie wprost uwielbiają „oval”czyli długie weekendy, szczególnie że wielu z nich ma dostęp do domku kempingowego w górach. To zupełnie normalne wzięcie wolnego piątku (np. takiego, pomiędzy świętem państwowym a weekendem), zebranie rodziny, wypakowanie samochodu przysmakami i drewnem do kominka i wyjazd w góry.

Pride-festivaler

Tolerancja dla ludzi odmiennej orientacji seksualnej w ciągu ostatnich dziesięcioleci przeszła długą drogę, doprowadzając do wprowadzenia w 2009 r. prawa pozwalającego na małżeństwa osób tej samej płci. Kilka miast każdego lata organizuje festiwale, skupiające się na tematyce praw LGBT.

Quisling

“Fjord” oraz “ski” to niektóre z słów, które do języka angielskiego przybyły z języka norweskiego. Niestety podobnie posiadające negatywne konotacje słowo quisling, które oznacza osobę współpracującą z wrogiem. Historia tego słowa sięga czasów okupowanej przez nazistowskie Niemcy Norwegii (lata 1940–1945), powstało ono od upowszechnienia nazwiska zdrajcy narodu norweskiego, Vidkuna Quislinga, który współpracował z nazistami.

Raspeball

Znany także w wersjach: raspeball, klubb, raspekake, komle, kløbb, kumle, kompe, kump(e), potetball, klot lub ball, oznacza tradycyjne norweskie danie, które oprócz wielu imion ma również wiele możliwych sposobów przyrządzenia, chociaż tak naprawę to po prostu pieróg ziemniaczany. Turyści odwiedzający Norwegię Południową, Zachodnią lub Centralną być może będą mieli okazję skosztowania tej potrawy.

Ski

Jazda na nartach „to po prostu coś, co robimy”. W Norwegii można jeździć na nartach w różnych stylach, ale najbardziej znanymi dla większości Norwegów będą tzw. „langrenn” i biegi narciarskie. Większość tras narciarskich jest bezpłatnie dostępna dla wszystkich.

Tur

Dla Norwegów sposobem na zły nastrój jest spacer. Można po prostu przespacerować się w okolicy, ale większość urodzonych tutaj ludzi wyprawy do lasu ma we krwi. Jeżeli w okolicy nie ma lasu, odpowiednie do spacerów będą też najbliższe wzniesienia lub góry. Zapewne przekonasz się na własnej skórze, że w porównaniu z wiosnę i latem Norwegowie są znacznie bardziej marudni jesienią i zimą — dzieje się tak za sprawą niedoboru światła słonecznego i braku „tur”.

Stadion Ullevaal

Choć dumą narodową Norwegów są sporty zimowe (prawdopodobnie dlatego, że wykonujemy je najlepiej), najpopularniejsza ciągle pozostaje piłka nożna. Ullevaal to stadion w Oslo, który może pomieścić 28 000 ludzi, jest siedzibą reprezentacji narodowej Norwegii i miejscem organizacji finałów Mistrzostw Norwegii w piłce nożnej.

Voss ekstremsportveko

Coroczny tydzień sportów ekstremalnych organizowany w górskiej wiosce Voss przyciąga amatorów adrenaliny z całego świata. W okolicy znajdują się góry, lodowcerwące nurty, klify i jeziora. Znana jako Veko” oferuje możliwości uprawiania base jumpingu, kajakarstwa górskiego, kolarstwa górskiego, kitesurfingu, paralotniarstwa i wielu innych sportów ekstremalnych.

Wergeland, Henrik

To norweski pisarz żyjący w latach 1808–1845, często uważany za tego, który ustanowił 17 maja narodowym świętem Norwegii. Tego dnia 1814 roku weszła w życie konstytucja Norwegii, wyznaczając moment wystąpienia z ƒtrwającej 400 lat „unii” z Danią i Szwecją. Tego dnia organizowane są huczne obchody, cały dzień jest przepełniony radością, zabawą i poczuciem wspólnoty i jest wspaniałym doświadczeniem także dla turystów.

X Games

Pierwsze zawody X Games odbyły się w Oslo w 2015 r. Miasto pretenduje do miana światowej stolicy sportów zimowych, a politycy twierdzą, że chcą przedstawić Oslo jako „miejsce skupiające najlepsze na świecie możliwości kulturalne i sportowe”.

Yggdrasil

W mitologii nordyckiej Yggdrasil to drzewo życia łączące niebo i ziemię. Może i kultura Wikingów kojarzona jest z rabunkami i przemocą, ale nie można zaprzeczyć, że kryje się w niej także piękno i uniwersalne prawdy życiowe. Celem wielu Norwegów jest odkrycie tej części naszej kultury na nowo.

Znort (Frank Znort Quartet)

Zwykle sobotnie wyjście w Norwegii nie kończy się na piciu herbaty. Tylko nieliczni mają siłę na zabawę kolejnego dnia. Koncerty legendarnego zespołu jazzowo-punkowego Frank Znort Quartet, organizowane w każdą sobotę od 1998 r., zyskały miano idealnej opcji na rozpoczęcie imprezy. Odwiedź Blå w Oslo, aby zapoznać się z aktualnościami dotyczącymi tzw. „niebieskiego poniedziałku”.

Dowiedz się więcej o Norwegii

Więcej

Your Recently Viewed Pages
Ad
Ad
Ad